Najbardziej znane filmy o winie to Sideways (2004), Bottle Shock (2008) i dokument Somm (2012). Sideways Alexandra Payne'a zdobył Oscara za najlepszy scenariusz adaptowany, a po jego premierze sprzedaż Pinot Noir na zachodzie USA wzrosła o 16%, a Merlota spadła o 2%. Bottle Shock fabularyzuje Sąd Paryski z 1976 roku, a Somm pokazuje przygotowania do egzaminu Master Sommelier. Poniżej 11 filmów fabularnych i dokumentalnych o winie z rokiem, reżyserem i tym, czego się z nich dowiesz.
Filmy o winie: lista 11 tytułów
| Film | Rok | Reżyseria | Gatunek | O czym |
|---|---|---|---|---|
| Sideways (Bezdroża) | 2004 | Alexander Payne | komediodramat | wycieczka po winnicach Kalifornii, Pinot Noir kontra Merlot |
| Bottle Shock | 2008 | Randall Miller | komediodramat | Sąd Paryski 1976 i kalifornijskie Chardonnay |
| Somm | 2012 | Jason Wise | dokument | egzamin Master Sommelier |
| Dobry rok (A Good Year) | 2006 | Ridley Scott | komedia romantyczna | londyński makler dziedziczy château w Prowansji |
| Powrót do Burgundii (Ce qui nous lie) | 2017 | Cédric Klapisch | dramat | rodzeństwo przejmuje rodzinną domenę w Burgundii |
| Spacer w chmurach (A Walk in the Clouds) | 1995 | Alfonso Arau | melodramat | winnica rodziny meksykańskiej w Napa Valley w 1945 r. |
| Francuski pocałunek (French Kiss) | 1995 | Lawrence Kasdan | komedia romantyczna | syn winiarzy przemyca sadzonkę winorośli do Francji |
| Uncorked | 2020 | Prentice Penny | dramat | chłopak z Memphis chce zostać sommelierem zamiast prowadzić rodzinny bar z grillem |
| Mondovino | 2004 | Jonathan Nossiter | dokument | globalizacja wina, Robert Parker i Michel Rolland |
| Red Obsession | 2013 | David Roach, Warwick Ross | dokument | chiński popyt na wielkie Bordeaux; narrator Russell Crowe |
| Sour Grapes | 2016 | Jerry Rothwell, Reuben Atlas | dokument | fałszerstwa win rzadkich i Rudy Kurniawan |
Sideways (2004): film, który zmienił rynek wina
Miles, nauczyciel i niespełniony pisarz, zabiera przyjaciela Jacka na tygodniową wycieczkę po winnicach Santa Barbara County przed jego ślubem. Film powstał na podstawie powieści Rexa Picketta, miał pięć nominacji do Oscara i zdobył statuetkę za scenariusz adaptowany.
Miles uwielbia Pinot Noir i ostentacyjnie gardzi Merlotem. Ten wątek przełożył się na sprzedaż: po premierze w październiku 2004 r. sprzedaż Merlota na zachodzie USA spadła o 2%, a Pinot Noir wzrosła o 16%; podobny trend zauważono w Wielkiej Brytanii. Badanie Sonoma State University z 2009 r. wykazało, że film spowolnił wzrost sprzedaży Merlota i obniżył jego cenę, a przede wszystkim podniósł sprzedaż i ceny Pinot Noir. Z kolei badanie w Journal of Wine Economics z 2022 r. wskazało, że skok popytu skłonił kalifornijskich winiarzy do sadzenia Pinot Noir na nieodpowiednich gruntach.
Ironia dla wtajemniczonych: najcenniejszą butelką Milesa jest Château Cheval Blanc 1961, a winnice tego château w Saint-Émilion obsadzone są w 57% Cabernet Franc i w 40% Merlotem. Miles pije je z jednorazowego kubka w barze szybkiej obsługi. Oba szczepy opisujemy w artykułach Pinot Noir i Merlot.
Przeczytaj też: Wino Maryjka (Liebfraumilch): cena, Biedronka, Lidl, smak i czy to wino mszalne
Bottle Shock (2008): Sąd Paryski w wersji fabularnej
Film opowiada o degustacji z 24 maja 1976 r., w której kalifornijskie wina pokonały w ślepej próbie francuskie. Główne role grają Alan Rickman (Steven Spurrier), Bill Pullman i Chris Pine, a akcja koncentruje się na winiarni Chateau Montelena i jej Chardonnay. Traktuj go jako fabularyzację: sam Spurrier stwierdził, że w scenariuszu "prawie żadne słowo nie jest prawdziwe". Prawdziwy przebieg degustacji opisujemy w tekście Sąd Paryski 1976, a tło regionu w artykule o winach z Kalifornii.
Somm (2012): egzamin Master Sommelier od kuchni
Dokument Jasona Wise'a śledzi czterech kandydatów (Ian Cauble, Brian McClintic, Dustin Wilson, DLynn Proctor) przygotowujących się do egzaminu Master Sommelier, który ma jeden z najniższych wskaźników zdawalności na świecie. Film pokazuje fiszki, degustacje w ciemno i stres przed egzaminem. Z czwórki zdają Brian i Dustin, a w epilogu, rok później, Ian Cauble zostaje 197. Master Sommelierem. Seria ma kontynuacje: Somm: Into the Bottle (2015) i Somm 3 (2018). Jeśli chcesz poznać ten zawód, przeczytaj o pracy sommeliera i o tym, jak degustować wino samodzielnie.
Przeczytaj też: Bachus (Dionizos) - bóg wina: mit, kult, święta i symbole
Filmy fabularne z winnicą w tle
- Dobry rok (2006). Ridley Scott zekranizował powieść Petera Mayle'a. Russell Crowe gra brytyjskiego maklera Maxa Skinnera, który dziedziczy po wuju château w Prowansji. W obsadzie także Marion Cotillard i Albert Finney.
- Powrót do Burgundii (2017). Film Cédrica Klapischa o trojgu rodzeństwa, które po chorobie ojca musi zdecydować o losie rodzinnej domeny. Dobrze pokazuje rytm roku w winnicy i problem podatku spadkowego od ziemi. Region opisujemy w tekście wina Burgundii.
- Spacer w chmurach (1995). Keanu Reeves jako weteran wojenny, który trafia do winnicy meksykańsko-amerykańskiej rodziny w Napa Valley. Remake włoskiego filmu z 1942 r.; muzyka Maurice'a Jarre'a zdobyła Złoty Glob.
- Francuski pocałunek (1995). Komedia z Meg Ryan i Kevinem Kline'em. Bohater Kline'a, syn winiarzy, przemyca naszyjnik i sadzonkę winorośli, z której chce założyć własną winnicę.
- Uncorked (2020). Produkcja Netflixa: Elijah z Memphis chce zostać sommelierem, choć ojciec widzi go jako następcę w rodzinnym barze z grillem.
Dokumenty o winie: rynek, krytycy i fałszerstwa
- Mondovino (2004). Jonathan Nossiter pokazuje, jak globalizacja ujednolica styl win, a krytyk Robert Parker i konsultant Michel Rolland wpływają na winiarzy na całym świecie. Film był nominowany do Złotej Palmy w Cannes.
- Red Obsession (2013). Australijski dokument o tym, jak chiński popyt windował ceny najlepszych Bordeaux. Narratorem jest Russell Crowe. Kontekst: wina Bordeaux.
- Sour Grapes (2016). Historia Rudy'ego Kurniawana, który zaprzyjaźnił się z bogatymi kolekcjonerami i przez czołowe domy aukcyjne sprzedał podrobione wina warte miliony dolarów. Premiera na festiwalach w październiku 2016 r., miesiąc później na Netflixie. Więcej afer opisujemy w tekście wielkie oszustwa w świecie wina.
Od czego zacząć?
| Jeśli chcesz... | Obejrzyj |
|---|---|
| klasyki z humorem | Sideways |
| historii prawdziwej (z przymrużeniem oka) | Bottle Shock |
| zobaczyć pracę sommeliera | Somm, Uncorked |
| klimatu winnicy i rodziny | Powrót do Burgundii, Dobry rok |
| zrozumieć rynek i ceny | Mondovino, Red Obsession |
| kryminału z życia | Sour Grapes |
Najczęściej zadawane pytania
Jaki jest najsłynniejszy film o winie?
Sideways (2004) Alexandra Payne'a. Zdobył Oscara za scenariusz adaptowany i realnie wpłynął na sprzedaż: Pinot Noir na zachodzie USA wzrósł o 16%, Merlot spadł o 2%.
Czy Bottle Shock to prawdziwa historia?
Film opiera się na prawdziwym Sądzie Paryskim z 24 maja 1976 r., ale wiele scen jest zmyślonych. Steven Spurrier mówił, że w scenariuszu prawie nic nie jest prawdą.
Czy na Netflixie jest film o winie?
Netflix wydał dramat Uncorked (2020) i udostępnił dokument Sour Grapes (2016). Aktualną dostępność sprawdź w serwisie, bo katalog zmienia się w zależności od kraju.
O czym jest Somm?
O czterech kandydatach przygotowujących się do egzaminu Master Sommelier. W epilogu Ian Cauble zostaje 197. Master Sommelierem.
Jakie wino pije Miles w Sideways?
Jego ulubionym szczepem jest Pinot Noir, a najcenniejszą butelką Château Cheval Blanc 1961, które w dużej części powstaje z Merlota, czyli szczepu, którym Miles gardzi.
Źródła: Wikipedia (Sideways, Bottle Shock, Somm, A Good Year, Back to Burgundy, A Walk in the Clouds, French Kiss, Uncorked, Mondovino, Red Obsession, Sour Grapes, Château Cheval Blanc); Cuellar S., Sonoma State University (2009); Journal of Wine Economics (2022). Alkohol tylko dla osób pełnoletnich.
