Chardonnay (czyt. szardone) to biały szczep z Burgundii, z którego powstają niemal zawsze wytrawne wina białe i musujące - od lekkich, mineralnych (Chablis) po pełne, maślane i beczkowe. Rośnie na ok. 210 tys. ha, co czyni go drugą najczęściej uprawianą białą odmianą świata po hiszpańskim Airén. W polskich marketach butelka kosztuje od ok. 12 zł w promocji, w sklepach z winem zwykle 35-50 zł.
Jakie to jest wino Chardonnay?
To wino białe, zazwyczaj wytrawne, o średniej lub wysokiej kwasowości. Sam szczep ma dość neutralny aromat, dlatego mocno "przyjmuje" wpływ klimatu i decyzji winiarza: w chłodnym regionie da wino szczupłe i cytrusowe, w ciepłym - tropikalne i pełne, a po beczce - waniliowe i tostowe. To dlatego dwie butelki Chardonnay mogą smakować zupełnie inaczej. Na etykiecie bywa podane wprost jako szczep (Nowy Świat, Włochy, Chile) albo ukryte pod nazwą apelacji: Chablis, Meursault, Puligny-Montrachet czy Pouilly-Fuissé to też Chardonnay.
Czy Chardonnay jest słodkie?
Nie. Klasyczne Chardonnay to wino wytrawne. Jeśli na etykiecie widnieje "półsłodkie" (spotykane np. w części win bezalkoholowych), to decyzja producenta, a nie cecha szczepu. Pełne, beczkowe Chardonnay z Kalifornii czy Australii bywa odbierane jako "słodsze", bo ma dojrzałe aromaty brzoskwini i ananasa, wanilię z dębu i więcej alkoholu, ale cukru resztkowego zwykle ma niewiele - sprawdź oznaczenie słodkości na etykiecie.
Przeczytaj też: Wino gruzińskie: czym się wyróżnia i jakie wybrać na początek
Jak smakuje wino Chardonnay?
| Styl | Aromaty i smak | Przykłady |
|---|---|---|
| Chłodny klimat, bez beczki | zielone jabłko, cytryna, gruszka, mineralność, wysoka kwasowość | Chablis, Petit Chablis |
| Burgundia, beczka | brzoskwinia, orzech laskowy, masło, tost, kremowa tekstura | Meursault, Puligny-Montrachet |
| Ciepły klimat | ananas, mango, brzoskwinia, niższa kwasowość, pełne ciało | Kalifornia, Australia, Chile |
| Musujące | cytrus, świeża kwasowość | szampan Blanc de Blancs |
Skąd maślany smak? Fermentacja jabłkowo-mlekowa zamienia ostry kwas jabłkowy w łagodniejszy mlekowy i wytwarza diacetyl - ten sam związek, który pachnie masłem. Beczka dodaje osobne nuty: wanilii, karmelu, dymu i tostu, zależnie od stopnia wypalenia dębu. Batonnage (mieszanie osadu drożdżowego) wzbogaca teksturę. W Chablis fermentację malolaktyczną i dąb stosuje się rzadko, stąd jego ostry, mineralny styl - więcej w tekście wina Chablis.
Jak czytać Chardonnay? Wymowa
Po polsku najbliżej oryginału jest "szardone" (zapis fonetyczny francuski: [ʃaʁdɔnɛ]), z akcentem na ostatnią sylabę. Końcowego "y" się nie wymawia. Anglojęzyczni mówią "szardonej" - to też jest powszechnie zrozumiałe, ale w winiarni czy restauracji bezpieczniej użyć wymowy francuskiej. Nazwa pochodzi od wioski Chardonnay w Mâconnais w południowej Burgundii.
Przeczytaj też: Słodkie wino z Biedronki: co wybrać i jak rozpoznać słodycz
Skąd pochodzi Chardonnay?
Z Burgundii. Badanie DNA zespołu z UC Davis (Bowers i in., "Science", 1999) wykazało, że Chardonnay i 15 innych odmian północno-wschodniej Francji (m.in. Gamay, Aligoté, Melon) to potomstwo tej samej pary: odmiany z rodziny Pinot i gouais blanc. Ówczesne metody nie odróżniały Pinot Noir od Pinot Gris i Pinot Blanc, dlatego źródła podają różnie, który Pinot był rodzicem. Badanie z 2009 r. (Hunt i in., Biology Letters) ustaliło, że gouais blanc był rodzicem matecznym. Pierwsze wzmianki o odmianie pochodzą według polskiej Wikipedii z lat 1685-1690.
Najważniejsze regiony Chardonnay
| Kraj / region | Powierzchnia (rok danych) | Styl |
|---|---|---|
| Francja (Burgundia, Szampania) | 44 593 ha (2009) | od Chablis po beczkowe Côte de Beaune i musujące |
| USA - Kalifornia | 38 555 ha (2010) | często pełne, beczkowe, maślane |
| Australia | 31 564 ha (2008) | w cieplejszych rejonach tropikalne |
| Włochy | 11 772 ha (2000) | - |
| Chile | 8549 ha (2008) | - |
| RPA | 8255 ha (rok nie podany) | - |
| Mołdawia | 5134 ha (2009) | - |
Dane krajowe pochodzą z lat 2000-2010 (Wikipedia), suma światowa ok. 210 tys. ha z nowszego zestawienia (angielska Wikipedia). Kalifornijskie Chardonnay Chateau Montelena pokonało burgundzkie białe wina w ślepej degustacji w 1976 r., co opisujemy w tekście o Sądzie Paryskim. Moda na ciężkie, dębowe wersje wywołała w latach 90. reakcję "ABC" - Anything But Chardonnay - opisaną w 1995 r. przez Franka Priala. Więcej o regionie macierzystym: wina Burgundii.
Do czego pasuje Chardonnay?
| Styl | Potrawy |
|---|---|
| Lekkie, bez beczki (Chablis, Włochy) | ryby, owoce morza, ostrygi, sery miękkie i półtwarde, sałatki |
| Pełne, beczkowe | kurczak, indyk, jagnięcina, kremowe sery pleśniowe, dojrzałe sery twarde |
| Dojrzałe, łagodne | zupa grzybowa, dania z grzybami |
| Musujące Blanc de Blancs | aperitif, owoce morza |
Podawaj lekkie Chardonnay w 8-10 °C, beczkowe w 10-12 °C. Poradniki: wino do ryb i wino i sery.
Chardonnay czy Sauvignon Blanc?
Oba są białe i wytrawne, ale Sauvignon Blanc ma wyrazisty, trawiasto-cytrusowy aromat i rzadziej dojrzewa w beczce, a Chardonnay jest bardziej neutralne, pełniejsze i często beczkowe. Szukasz świeżości - wybierz Sauvignon Blanc lub Chablis; szukasz kremowej tekstury - beczkowe Chardonnay.
Ile kosztuje Chardonnay? Ceny w sklepach i marketach
Sklep wina.pl miał 29.10.2026 w kategorii Chardonnay 262 wina w cenach od 25 zł do ponad 6900 zł (wielkie Burgundy); najtańsze wytrawne butelki z Włoch i Chile kosztowały 35-50 zł. W gazetkach z października 2026 r. (gazetki.pl):
| Wino | Sieć | Cena promocyjna | Ważność |
|---|---|---|---|
| Chardonnay Colombard Cimarosa | Lidl | 11,99 zł | 28.09-30.11.2026 |
| Torbón Chardonnay | Auchan | 13,99 zł | 05-31.10.2026 |
| Opera Prima Chardonnay | Biedronka | 29,99 zł | 19-31.10.2026 |
| The Howlings Chardonnay | Lidl | 49,99 zł | 28.09-31.10.2026 |
| Enjoy It Chardonnay (bezalkoholowe) | Kaufland | 15,99 zł | 15-28.10.2026 |
Gazetka Biedronki aktualizowana co tydzień:
| Produkt | Cena promocyjna | Ważność |
|---|---|---|
| Wino białe Sol Verde Airén | 8,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino musujące Napój winny Hugo Storie di Donne | 11,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Liebfraumilch Palatium | 12,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino musujące Napój winny Fresco Frizzante truskawka | 12,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Palatium Riesling | 14,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Pegões Syrah wino czerwone wytrawne | 15,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Uvam Pinot Grigio | 15,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Alma Sol wino czerwone półsłodkie | 16,49 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Exclusive Selection Chardonnay | 16,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Exclusive Selection Riesling | 16,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Peter Weinbach Riesling | 16,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Hans Greyl Sauvignon Blanc | 16,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone półwytrawne Exclusive Selection Primitivo Puglia | 16,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Wermut Totino | 17,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino Masseria Trajone Negroamaro Primitivo półwytrawne czerwone | 17,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone Wine of Georgia Alazani Valley Red | 17,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone wytrawne Astrale Rosso | 18,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone Kazbek Peak Red | 18,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Black Tower Rivaner | 19,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone Marquês de Borba | 19,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone Mogen David Pomegranate | 19,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Conde Vimioso wino czerwone wytrawne | 24,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Scaia Garganega Chardonnay | 27,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone wytrawne 40 Primitivo di Manduria | 27,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino czerwone Casillero del Diablo Cabernet Sauvignon | 27,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino białe Wermut Martini Bianco | 49,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
| Wino musujące Zestaw Wermut Martini Bianco + Martini Prosecco | 64,99 zł | 02.11.2026 - 14.11.2026 |
Dane z gazetki Biedronki zebrane przez gazetki.pl, stan na 04.11.2026, oferta ważna do 14.11.2026. Pojemności nie podajemy, sprawdź je w gazetce.
Pojemność i rocznik sprawdź w gazetce. Wersje bez alkoholu opisujemy w tekście wino bezalkoholowe.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie to jest wino Chardonnay?
Białe, zwykle wytrawne wino z burgundzkiego szczepu Chardonnay, w stylu od lekkiego i mineralnego (Chablis) po pełne, maślane i beczkowe.
Czy Chardonnay jest słodkie?
Nie, klasycznie jest wytrawne. Wersje z ciepłego klimatu i z beczki mogą wydawać się słodsze przez dojrzały owoc i wanilię.
Jak smakuje wino Chardonnay?
Bez beczki: zielone jabłko, cytryna, mineralność. Z beczki: brzoskwinia, masło, wanilia, tost. Z ciepłego klimatu: ananas i mango.
Jak czytać Chardonnay?
"Szardone", z akcentem na ostatnią sylabę, bez wymawiania końcowego "y".
Skąd maślany smak w Chardonnay?
Z diacetylu, który powstaje podczas fermentacji jabłkowo-mlekowej.
Źródła: Wikipedia (Chardonnay - wersja polska i angielska), Bowers i in. "Historical genetics: the parentage of Chardonnay, Gamay and other wine grapes of northeastern France", Science 285 (1999), Hunt i in., Biology Letters (2009), wina.pl (kategoria Chardonnay, 29.10.2026), Winnica Lidla (blog), gazetki Biedronki, Lidla, Kauflandu i Auchan (gazetki.pl, październik 2026). Nie degustowaliśmy opisanych win. Alkohol tylko dla osób pełnoletnich.
