Winobranie w Zielonej Górze to 9-dniowe święto wina, które odbywa się co roku w pierwszej połowie września; w 2026 roku trwało do 13 września, a korowód przeszedł ulicami miasta w sobotę 12 września. Tradycja sięga XIX wieku: rada miasta ogłaszała Winobranie jako święto miejskie od 1842 roku, a anglojęzyczna Wikipedia datuje pierwszy festiwal na październik 1852 roku. Termin edycji 2027 nie został jeszcze ogłoszony; jeśli organizatorzy zachowają schemat, przypadnie na pierwszą połowę września 2027.
Kiedy jest Winobranie w Zielonej Górze?
Święto zaczyna się w pierwszym lub drugim tygodniu września i trwa dziewięć dni, od soboty do niedzieli następnego tygodnia. Pierwszego dnia władze miasta przekazują klucze do miasta Bachusowi i jego menadom, a na Starym Rynku otwiera się Miasteczko Winiarskie. Anglojęzyczna Wikipedia opisuje korowód jako otwarcie święta, ale w ostatnich edycjach był on punktem kulminacyjnym: w 2019 roku zamykał obchody, a w 2026 roku przeszedł w ostatnią sobotę, dzień przed finałem. Na oficjalnej stronie winobranie.zgora.pl relacje z edycji 2026 obejmują 8-13 września: jarmark, koncerty 11 września, korowód 12 września i finał 13 września.
| Edycja | Termin | Źródło |
|---|---|---|
| 2013 | połowa września (korowód 14.09) | dzieje.pl |
| 2014 | 6-14 września | dzieje.pl |
| 2019 | 7-15 września | Bankier.pl (PAP) |
| 2020 | 5-13 września | Super Express |
| 2026 | ok. 8-13 września (korowód 12.09) | winobranie.zgora.pl |
| 2027 | nieogłoszony; najpewniej pierwsza połowa września | sprawdź winobranie.zgora.pl |
Winobranie to najsłynniejsze, ale nie jedyne święto wina w Polsce. Inne imprezy zebraliśmy w artykule kalendarz festiwali wina w Polsce.
Historia Winobrania w Zielonej Górze
| Okres | Co się działo |
|---|---|
| 1150 | według polskiej Wikipedii winorośl przywieźli osadnicy z Flandrii |
| 1314 | pierwsza udokumentowana wzmianka o zielonogórskich winnicach |
| koniec XV w. | okres rozkwitu upraw winorośli |
| koniec XVIII w. | 48 mistrzów winogrodników, ok. 700 ha winnic |
| 1826 | początek produkcji wina musującego w Zielonej Górze (wytwórnia Gremplera) |
| od 1842 | rada miasta ogłasza Winobranie jako święto miejskie |
| październik 1852 | pierwszy festiwal według anglojęzycznej Wikipedii |
| przełom XIX i XX w. | upadek winiarstwa, konkurencja piwa, wódek i szampana |
| po 1945 | większość winnic zlikwidowana; zakład działa jako Wytwórnia Win Musujących, potem Państwowa Lubuska Wytwórnia Win |
| 1999 | likwidacja wytwórni; koniec przemysłowej produkcji wina w mieście |
| XXI w. | odrodzenie małych winnic rodzinnych wokół miasta, Lubuski Szlak Wina i Miodu |
Święto przetrwało zmianę ludności miasta po 1945 roku: nowi mieszkańcy przejęli tradycję, choć uprawy winorośli w większości zniknęły. Dokładnej daty pierwszego powojennego Winobrania nie potwierdziliśmy w dostępnych źródłach. O tym, skąd w Europie wziął się kult boga wina, piszemy w tekście kult Bachusa, a o dziejach winiarstwa w Polsce w artykule polskie winiarstwo od średniowiecza.
Przeczytaj też: Wino na święta 2026: gdzie szukać promocji, ile kupić i co wybrać
Skąd się wziął korowód z Bachusem?
Postać Bachusa była w korowodzie już przed I wojną światową. W 1900 roku miasto obchodziło jubileusz 750-lecia uprawy winorośli (licząc od przybycia osadników w 1150 roku): w pochodzie szła "grupa Bachusa", trzech heroldów i 12 dziewcząt w strojach regionalnych i narodowych, a z tej okazji wydano serię 19 pocztówek. Miejscowa legenda dopisuje do tradycji mit: gdy Tytani zabili Bachusa, Atena rozprysła jego krew nad przyszłymi krainami wina, a jedna kropla spadła na Zieloną Górę. Dziś korowód organizuje zwykle Lubuski Teatr, a za Bachusem idzie kilkaset osób.
Program: co zobaczyć podczas Winobrania?
- Korowód Winobraniowy - najbardziej widowiskowa część: kilkaset osób idzie główną ulicą za Bachusem. Organizuje go zwykle Lubuski Teatr ze szczudlarzami, teatrami ulicznymi i szkołami, a na platformach prezentują się winnice.
- Miasteczko Winiarskie - drewniane domki, w których lokalni winiarze pokazują i sprzedają wina.
- Jarmark Winobraniowy - centrum zamienia się w targ, z osobną uliczką antyków.
- Koncerty - w 2026 roku m.in. Ewa Farna, Patrycja Markowska, Estima i Misia Furtak; edycję zamykała Scena Ferment na Winnym Wzgórzu. W 2019 roku działały dwie sceny: mniejsza w Miasteczku Winiarskim na Starym Rynku i większa przy Filharmonii Zielonogórskiej.
- Konkurs Win, Winobraniowe Spotkania Teatralne, Festiwal Kultury Winiarskiej z wycieczkami Winobusami do winnic oraz rejsy galarem po Odrze.
- Imprezy sportowe, m.in. biegi winobraniowe.
Przeczytaj też: Historia wina: skąd pochodzi wino i jak zmieniała się jego produkcja
Bachusiki, Muzeum Wina i Palmiarnia - co zobaczyć poza świętem
- Bachusiki - brązowe figurki pomocników Bachusa rozsiane po mieście od 2010 roku; według eBilet jest ich już ponad 60. Na Starym Rynku stoi też niewielki pomnik Bachusa.
- Muzeum Wina w Muzeum Ziemi Lubuskiej - określane jako jedyna stała ekspozycja o winiarstwie w Polsce; w zbiorach jest m.in. wino musujące z wytwórni Gremplera z 1826 roku.
- Winne Wzgórze i Palmiarnia - na szczycie wzgórza z winnicą stoi Palmiarnia; wstęp jest bezpłatny.
- Lubuskie Centrum Winiarstwa w Zaborze - samorządowa winnica z centrum edukacyjnym pod Zieloną Górą.
Lubuskie winnice do odwiedzenia przy okazji Winobrania
Lubuskie ma największą powierzchnię winnic w Polsce: według KOWR (dane z 2025 roku) ok. 165 ha, przed małopolskim (138 ha), dolnośląskim (136 ha) i lubelskim (120 ha). Lubuski Szlak Wina i Miodu, wytyczony w 2006 roku (część źródeł podaje 2007), skupia według przewodnika turystycznego 27 winnic, pięć pasiek i instytucje związane z winem. W czasie Winobrania winnice wożą gości Winobusy; poza świętem wizytę umów telefonicznie. Najciekawsze winnice z całego kraju opisujemy w artykule polskie winnice, a lokalny alkohol spoza świata wina w tekście gin Lubuski.
Jak zaplanować przyjazd?
- Śledź winobranie.zgora.pl od wakacji: program i gwiazdy ogłaszane są przed sezonem.
- Zarezerwuj nocleg z wyprzedzeniem; korowód przypada w sobotę i to najbardziej oblegany dzień.
- Rozważ pociąg: w przeszłości przewoźnik regionalny uruchamiał na Winobranie turystyczny pociąg "Winniczek" z Poznania i Leszna; sprawdź, czy kursuje w danym roku.
- Na degustacje w winnicach korzystaj z Winobusów lub transportu publicznego i nie prowadź po alkoholu.
- Przy okazji wyjazdu na południe kraju zobacz też winnice z artykułu enoturystyka w Małopolsce i na Podkarpaciu.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy jest Winobranie 2027 w Zielonej Górze?
Organizator nie ogłosił jeszcze terminu. Święto co roku odbywa się w pierwszej połowie września i trwa 9 dni, a korowód przypada w sobotę. Dokładny termin podaje winobranie.zgora.pl.
Od kiedy obchodzi się Winobranie w Zielonej Górze?
Rada miasta ogłaszała je jako święto miejskie od 1842 roku, a pierwszy festiwal Wikipedia datuje na październik 1852 roku.
Kto wystąpił na Winobraniu 2026?
Według oficjalnej strony m.in. Ewa Farna, Patrycja Markowska, Estima i Misia Furtak, a 11 września grała dyskoteka z Markiem Sierockim.
Ile trwa Winobranie?
Dziewięć dni, od soboty do niedzieli następnego tygodnia, np. 7-15 września 2019 i 5-13 września 2020.
Kiedy jest korowód winobraniowy?
W sobotę, w ostatnich edycjach pod koniec święta: w 2026 roku 12 września, a w 2013 roku 14 września. Godziny i trasę podaje program na winobranie.zgora.pl.
Czy Zielona Góra to stolica polskiego wina?
Tak się ją nazywa: ma najdłuższą udokumentowaną tradycję winiarską (od 1314 roku), jedyne stałe muzeum wina w Polsce, a województwo lubuskie ma największą powierzchnię winnic w kraju.
Źródła: winobranie.zgora.pl (edycja 2026), Wikipedia (Winobranie w Zielonej Górze, Zielona Góra Wine Fest), dzieje.pl (historia winiarstwa, Winobranie 2014), Super Express (Winobranie 2020), Bankier.pl/PAP (Winobranie 2019), dzieje.pl (jubileusz 1900), eBilet (Bachusiki), National Geographic Traveler (lubuskie), lubuskie.pl (Lubuskie Centrum Winiarstwa), KOWR za Farmer.pl/PAP (dane z 2025 roku). Alkohol tylko dla osób pełnoletnich.
